آب خیزداری به مفهوم پايش فرسایش و جلوگیری از آن می باشد. آب خیزداری نقش بسيار مهمي در حفظ و نگهداری و بهره وری صحیح از جنگل ها و مراتع، تامین آب سد ها، افت رسوبات، افت خسارات ناشی از سیل و ... دارد، در آب خوان داری می توان با مهار و نفوذ سیلاب بر روی عرصههای آب خوان موجب احیاء کمی و کیفی منابع آب و خاک كاهش و حذف خسارتهای مستقیم و غیرمستقیم شد.
به طور کلی آب خوان از مخروط افکنههایی با رسوبات دانه درشت تشکیل شده است که به آسانی آب را از خود عبور میدهد و موجب تغذیهی سفرههای زیرزمینی میشود. در سالهای اخیر برای پايش فرسایش، جلوگیری از هدر رفت خاک، حفظ منابع آب زیرزمینی از محصولات ژئو سنتتیک استفاده های گسترده ای شده است.
ژئو سنتتیک ها محصولاتی هستند که از مواد پلیمری تهیه شده اند، پیشوند ژئو به معنی جغرافیایی نشان می دهد که کاریرد این محصولات با خاک و یا زمین ارتباط دارد، و پسوند سنتتیک برای تعریف این مبحث است که این محصول ساخت دسته بشر است. ژئو سنتیک ها در حفظ منابع طبیعی کمک شایانی در چند سال اخیر انجام داده اند. از ژئو سنتتیک به عنوان مهار کننده در لاینرهای استخراج معادن، لاینر شیرابه محل دفن زباله استفاده شده است و هم چنین به عنوان انتقال دهنده دانه های زیر خاک به سیستم های زهکشی و گرفتگی آنها، حمایت و حفاظت یکپارچگی ساختار در زهکشی کمک می کند.
ژئو تکستایل به الیاف در هم تنیده از جنس پلی استر یا پلی پروپیلن با مقاومت بالا که توانایی جداسازی، فیلتر کردن و استحكام بستر را می دهد. از ژئو تکستایل در منابع طبیعی و کشاورزی استفاده های گوناگونی می شود. با استفاده از ژئو تکستایل و ژئو بگ بسیار سریعتر می توان سدهای موقت یا دائم ساخت که با کم شدن شدت جریان آب رودها و منابع طبیعی مانع از شستن خاک و باعث نشست آب در زمین و سفره های منابع طبیعی می گردد. از ژئو تکستایل می توان پوشش بستر در شیب های تند مسیرهای عبور با سرعت آب پرتگاه ها و دره ها استفاده کرد. استفاده از کیسه های ژئوبگ در سایزهای مختلف در کوتاه مدت برای جلوگیری از سیل بسیار مناسب می باشد.
استفاده بهینه از نزولات جوی در مناطق خشک و نیمهخشک میتواند نقش بسزایی در تأمین نیاز آبی فضای سبز در فصول کم آب داشته باشد. از طرف دیگر، ضعیف بودن پوشش گیاهی در اراضی شیب دار باعث تخریب و فرسایش اینگونه اراضی میشود که در صورت مدیریت صحیح منابع آب و خاک می توان بخشی از مشکلات مذکور را برطرف کرد. بارش های جوی از مهمترین منابع در تأمین آب برای مصارف مختلف هستند. یکی از روش های جمع آوری آب باران، غیرقابل نفوذ کردن سطح زمین و به بیشینه رساندن اب هاي روان و سطحي ناشی از بارش است، سطوح غیرقابل نفوذ می توانند مانند سطوح سنگی بهصورت طبیعی وجود داشته، یا با پوشاندن سطح زمین از موادی مانند آسفالت، بتن، ورقههای عایق مانند پلاستیک، ژئو ممبران و بهطور مصنوعی ایجاد شوند.
برچسب:
نویسنده: محمد قربانی