یکی از مشكلات بسيار حايز اهميت در ساخت سازههای عمراني ، مسئلهی آمادهسازی بستر محل انجام پروژه عمراني است. اگر قبل از ساخت سازه، بستر درستی آماده نشود، مستقیما روی استحکام و مقاومت آن تاثیر میگذارد. یکی از روشهای پیشنهادی برای حل این مشکل و آمادهسازی یک بستر استاندارد، استفاده از ژئو تکستایل ها میباشد. این منسوجات با لایهبندی خاک جلوی مخلوط شدن خاک و ماسه را میگیرند و به استحکام خاک بستر کمک میکنند.
دغدغهی دیگری که هنگام ساخت سازهها علیالخصوص سازههای آبی مانند پلها و یا ساختمانهایی که در محیطهای پر آب مطرح است، مشکل جهتدهی به آب در حال حركت در درون خاک میباشد. این مشکل نیز با استفاده از ژئو تکستایل مناسب قابل حل است و میتوان به کمک آن آب را جهتدهی کرده و جلوی فرسایش خاک و به دنبال آن پایین آمدن مقاومت سازه را گرفت.
در پروژههای عمرانی نکتهی حائز اهمیت، هزینه و ارزش مصالح مصرف شده است. به همین دلیل اگرچه استفاده از ژئو تکستایلها مفید بوده اما بایدقيمت اقتصادي و به صرفه نیز باشد.
تاثیر روش تولید بر روی ارزش ژئو تکستایل
روشهای متفاوتی برای ساخت ژئو تکستایل وجود دارد که این منسوج را به دو روش اصلي تولید میکند.
1. ژئو تکستایلهای بافته شده:
این مدل از ژئو تکستایلها معمولا ارزش بالاتری نسبت سایر روشها دارند. علت این هم روش تولید پیچیدهتر و استحکام بالاتر محصول نهایی میباشد. در این روش متریال اولیه بیشتری به ازای هر متر از محصول مصرف میشود که این خود علت تاثیرگذار دیگری بر روی نرخ ژئو تکستایل موردنظر میباشد. به دلیل استحکام و بها بالاتر از این نوع منسوج بیشتر در پروژههای عمرانی بزرگ و طولانیمدت استفاده میکنند.
2. ژئو تکستایلهای بافته نشده:
یکی از روشهای تولید ژئو تکستایل با نرخ مناسب تولید آنها بدون بافت میباشد. این روش خود به دو دستهی تهیه اسپان باند و نیدل پانچ تقسیم میشود. هرکدام از این روشهای تهیه مزایا و معایب مخصوص به خود را دارد و برای شرایط خاصی مناسب هستند اما چیزی که در بین هردوی آنها ثابت است، بها پایینتر آنها نسبت به روش بافته شده میباشد.
در نیدل پانچ ما با شبکهایی مکانیکی از الیاف که با استفاده از سوزنهای لبهدار ایجاد شده مواجه هستیم. نرخ ژئو تکستایل تولید شده با این روش به مراتب از روشهای دیگر پایینتر میباشد. البته که این مسئله ارتباطی به كيفيت پايين ژئو تکستایل ندارد و منسوجاتی که از این طریق تولید میشوند، برای استفاده به عنوان فیلترهای زهکشی و جداسازی خاک و شن محصولات کارآمدی هستند.
ژئو تکستایل تولید شده با اسپان باند برای ایجاد استحکام در خاک و کنترل فرسایش خاک مناسبتر است . اسپان باند روشی است که در آن با اعمال حرارت روی الیاف آنها را ذوب کرده و ورقهایی نازک از فیبرهای اکسترود تولید میشود. این لایهی نازک بسیار مستحکم و یکنواخت بوده که روي بوبین جمع میشود و به ثبات میرسد.
نوع الیاف استفاده شده در ژئو تکستایل
خصوصیت و نرخ ژئو تکستایلهای متفاوت ارتباط مستقیمی با الیاف و متریال تشکیلدهنده آنها دارد و بسته به کاربرد میتوان از ژئو تکستایلهای متفاوتی استفاده کرد. الیاف به کار رفته میتواند خالص و یا ترکیبی باشند این مسئله روی ارزش محصول نهایی تاثیرگذار است.
1. پلیپروپیلن:
یکی از پرمصرف ترين الیاف مصنوعي در صنعت نساجي، الياف پلیپروپیلن است. این پلیمر سبک و نرخ مناسب میباشد و هم در تولید ژئو تکستایلها بافته و هم در ژئو تکستایلها بافته نشده کاربرد دارد. پلیپروپیلن در کنار استحکام بالا در مقابل آب نیز مقاوم است.
2. پلی استر:
دلیل تمایز و استفادهی زیاد از پلی استر در صنایع نساجی مقاومت مکانیکی و دوام گرمایی بسیار بالای آن میباشد. یکی از محدودیتهای استفاده از پلی استر به علت آب دوستی آن میباشد. این جذب رطوبت بالا در پلی استر میتواند مشکل ایجاد کند. به همین دلیل نیاز به ترکیب شدن با مواد دیگر میباشد. اما با این حال بازم هم به دلیل پیچیدگی تولید و مقاومت بسیار بالا، بها بالایی دارند.
3. الیاف طبیعی:
این دسته از الیاف چه منشا حیوانی داشته باشند و چه گیاهی در صورت کیفیت بالا در یکسری از پروژههای عمرانی استفاده میشوند البته که کاربرد متفاوتی دارند و به عنوان ژئو تکستایل برای جلوگیری از فرسایش و تثبیت خاک در پروژههایی که موقت هستند مورد استفاده قرار میگیرند. کاربرد دیگری که این نوع از ژئو تکستایل دارند، در پروژههای حمایت از محیط زیست میباشد. ارزش این نوع الیاف در صورت داشتن کیفیت بالا متوسط بوده و برای مشخصههای متمایزش مقرون به صرفه است.
4. الیاف ترکیبی:
در مواردي پیش میآید برای یک کاربرد خاص نیاز به ترکیب انواع مختلف الیاف باهم هستیم. این کار نه تنها به ما کمک میکند تا تمام مشخصههای لازم را در ژئو تکستایل خود ایجاد کنیم، بلکه در بعضی از موارد از پرداخت هزینهی اضافی نیز جلوگیری میشود. البته ترکیب الیاف باهم مکانیسمهای خاص و اختصاصی دارد که انجام خود آنها بسته به شرایط میتواند هزینه را نسبت به ارزش ژئوتکستایلهای تکالیاف افت و یا رشد دهد.
محدودیتهای استفاده از ژئو تکستایل
یکی از مسائلی که باید بسیار مورد توجه قرار بگیرد، انتخاب ژئو تکستایل درست است. یک انتخاب اشتباه میتواند به پروژه آسیب برساند. آسیبهایی که جبران آنها نیازمند صرف هزینه است. گاها پیش میآید که کارفرمایان با انتخاب ژئوتکستایل ارزانتر قصد صرفهجویی در هزینهها را دارند ولی این کار نه تنها هزینهها را افت نمیدهد بلکه باعث ایجاد هزینههای تازه نیز میشود.
البته که الزاما استفاده از متریال گرانبهاتر تضمینکنندهی کیفیت و دوام بالا نیست بلکه باید به شکل مهندسی شده و با مرور شرایط محیطی و جوی و با در نظر گرفتن کاربرد، ژئوتکستایل ایدهآل را انتخاب کرد.
سایر موارد تاثیرگذار در بها ژئو تکستایل
به جز الیاف تشکیلدهنده و روش تهیه عوامل دیگری نیز روی نرخ نهایی ژئوتکستایل تاثیرگذارند. برای مثال برای تهیهی الیاف مصنوعی بها مواد اولیه و نفت جهانی که منشا اصلی تهیه این الیاف است، تاثیر بسیار زیادی روی محصول نهایی دارد. در ادامه عوامل دیگری همچو برند، کشور تولیدکننده و هزینهی حمل نقل از دیگر مواردی است که ارزش ژئوتکستایل را تحتالشعاع قرار میدهد.
تهیهی ژئو تکستایل مناسب و درست یک گام بسیار مهم در پروژههای عمرانی بزرگ و کوچک است که کیفیت زیرسازی را تضمین میکند. با زیرسازی نامناسب سازه دچار مشکل میشود و میتواند هزینههای گزافی را برای کارفرما به ارمغان بیاورد.
علاوه بر این به دلیل استفاده عمده از ژئو تکستایل در پروژهها هزینهی تهیه آنها مسئلهای بسیار مهم بوده تا از ضرر هاي احتمالي ناشي از انتخاب هاي نادرست جلوگیری شود به همین دلیل تهیه و انتخاب ژئو تکستایل از یک شرکت مناسب هم چون، شركت ظريف مصور به عنوان توليد كننده تخصصي محصولات ژئو سنتتيك بسیار حائز اهمیت است.
برچسب:
نویسنده: محمد قربانی